Daltonschool De Margriet,Rotterdam

Het idee

Enkele jaren geleden zijn al de eerste stappen gezet om het schoolplein te vergroenen, namelijk door het kleuterplein te voorzien van stroken heesters en houtsnippers. Dit is zo goed bevallen dat de school dit verder wilde uitbreiden om zo alle leerlingen van de kleuters tot de bovenbouw én de buurt meer speelaanleidingen en leermogelijkheden te bieden.

De Margriet wil haar leerlingen voorbereiden op de maatschappij door de leerlingen in aanraking te brengen met verschillende vormen van leren, werken en samenleven. Een groenblauw schoolplein draagt bij aan het zelf ontdekken en op die manier te leren.

Door de natuur dichterbij te brengen in een overwegend versteende omgeving komen de leerlingen ongedwongen en dagelijks in aanraking met de elementen. Hun zintuigen worden uitgedaagd. Het biedt gelegenheid tot veelzijdige beweging en verbeteren van de motoriek. Een groen schoolplein met diverse hoekjes geeft rust en ontspanning; dat is goed voor de concentratie. Het toegevoegde groen vergroot daarnaast de mogelijkheden voor natuureducatie. De leerlingen kunnen gebruikmakend van hun eigen fantasie en vindingrijkheid hun vaardigheden verbeteren.

Voor de buurt heeft een groenblauwe speel- en ontmoetingsplek een grote maatschappelijke waarde.  Een groenblauw schoolplein kan bijdragen aan de aanpak van de klimaatopgaven en sociale opgaven van de wijk. Denk hierbij aan waterretentie, verminderen van hittestress, verzachten van geluidsoverlast (groene pleinen zijn geluidsarmer), voorkomen van verloedering van de woonomgeving, stimuleren van beweging, etc. De school is gesitueerd in een autorijk gebied, gelegen tussen verschillende verkeersaders (Schiekade, Statenweg en Stadhoudersweg). Rondom de school is weinig speelgroen voor de buurt aanwezig. Met het aanleggen van een mooi, groen, uitdagend en klimaatbestendige plein wordt er ook voorzien in een speelplek voor de buurt.

Voorbereiding

Bij de voorbereiding waren verschillende stakeholders betrokken. Naast de leerkrachten en de conciërge zijn de ouders, de gemeente, de omwonenden en vooral de kinderen betrokken. Met alle betrokkenen zijn gesprekken geweest om tot een mooi en functioneel schoolplein te komen. Op basis van de plannen om niet alleen een groen schoolplein maar ook een blauw schoolplein te maken waarbij een gedeelte van het hemelwater zichtbaar op het plein afstroomt naar een wadi, werd er subsidie aangevraagd bij de gemeente. Vervolgens zijn daar partijen bij gezocht die konden helpen met de realisatie en het concreet maken van de plannen.

 

 

Het ontwerp

Het nieuwe groenblauwe schoolplein is ontworpen door Jan van Schaik van Zandraket en Wouter van Santen van Biotoop. De uitvoering was in handen van Jan van Schaik en het beplantingsplan is ontworpen en wordt verzorgd door Wouter van Santen.

In het ontwerp is water beleefbaar en zichtbaar maken leidend geweest in het ontwerp. Ook het hergebruik van de 30x30 tegels en het hergebruiken van de glijbaan moest meegenomen worden in het ontwerp. Naast voldoende uitdagende speelaanleiding was het belangrijk dat het groenblauwe schoolplein ingezet kon worden voor natuureducatie.

In de oude situatie waren er in het overwegend verharde schoolplein onder de glijbaan een strook met houtsnippers, nu is er een aangesloten, verbindende groenstrook met hoogteverschillen, verschillende hoekjes om te zitten en te klimmen, speelaanleidingen en waterbeleving. Het plein is een aantrekkelijke groene plek geworden voor de leerlingen en de hele buurt. Bekijk de ontwerptekening van het schoolplein

Voor

Een tegel woestijn voor de aanleg van het nieuwe plein.
© Daltonschool De Margriet

Na

Op het nieuwe plein, na de aanleg, een bloemen weide en natuurlijke elementen
© Daltonschool De Margriet

Water

Aan de voorzijde van het schoolgebouw zijn drie hemelwaterafvoeren afgekoppeld van het riool. Door middel van open gootjes loopt het hemelwater van twee regenpijpen naar de wadi. De derde regenpijp is hoog afgekoppeld met een ingenieuze afvoer waar je onderdoor kan lopen. Het hemelwater stroomt via een houten goot en een kleine waterval omlaag in een verdiepte strook waar het vervolgens de grond in zakt.
Daarnaast is er een put geslagen van 20m diep zodat de kinderen water kunnen oppompen voor de wadi.

Groen en hitte

Op het plein staan grote bomen die zorgen voor voldoende schaduw en verkoeling. Door een rij met knotwilgen is er een groene afscheiding tussen het plein en de straat gemaakt; dit geeft een beschut gevoel aan het plein. In het ontwerp zijn extra plantvakken toegevoegd met meerjarige planten rondom de verhoogde zitranden en bij de ingangen van het plein. Er is gekozen voor een variatie aan beplanting met veel inheemse soorten om zo bijen en vlinders aan te trekken.

Educatie

Het leren door te ontdekken is voor de school belangrijk, regelmatig gaan kinderen op zoek naar alles wat er zoal rond krioelt tussen de planten. Een wens was om buitenlessen te kunnen geven. Hiervoor is letterlijk een ‘lokaal’ in het ontwerp opgenomen. Er is een soort ‘arena’ gemaakt in de heuvel waar kinderen kunnen zitten en de leerkracht les kan geven.

Als vervolgstap wordt nagedacht over een moestuin. Deze zal hoogstwaarschijnlijk een plek gaan krijgen aan de achterkant van de school met een meer besloten groene omgeving en waar een kwetsbare moestuin meer overlevingskansen heeft.

Aanleg en onderhoud

Door de duidelijke en heldere communicatie konden er gedurende het proces ook aanpassingen gedaan worden als men met elkaar tot de conclusie kwam dat dit nodig was. Uiteindelijk waren er op enkele kleine technische aanpassingen na geen wijzigingen in het ontwerp.

Tijdens en na de aanleg heeft de buurt enthousiast gereageerd. Het plein wordt nu door meer mensen gebruikt ook uit de buurt om te spelen en te recreëren. Verrassend genoeg is er minder zwerfafval op het schoolplein terug te vinden op het plein; in het verleden werd dat door hangjongeren achter gelaten.

Een groot deel van het onderhoud wordt door Wouter van Santen gedaan. Kleiner onderhoud wordt gedaan door de tuinwerkgroep; dit is een groep leerlingen en mensen uit de buurt. Het onderhoud vindt plaats tijdens ‘tuindagen’ die 2x per jaar met de buurt samen worden georganiseerd.

Leerpunten

Hoe het plein uiteindelijk ‘functioneert’ komt men pas achter als het plein echt in gebruik is. Dan pas wordt duidelijk wat de intensiteit van het onderhoud moet zijn en of er nog aanpassingen nodig zijn omdat in de praktijk zaken toch net wat anders werken dan van te voren was ingeschat. Goed om hier van tevoren over na te denken; of het ten minste in te calculeren.

© Jan van Schaik
© Jan van Schaik
© Jan van Schaik
© Daltonschool De Margriet
© Daltonschool De Margriet
© Wouter van Santen
© Wouter van Santen
© Daltonschool De Margriet
1
2
3
4
5
6
7
8
9

Wie heeft het gerealiseerd?

Wouter van Santen – Biotooptuinen samen met Jan van Schaik- Zandraket

Toegepaste maatregelen

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

Afkoppelen hemelwaterafvoer

Maatregel

Het regenwater kan opgevangen worden in open gootjes en over het schoolplein weggevoerd worden naar een lagergelegen gedeelte.

Lees meer

Amfitheater/ buitenlokaal en tijdelijke waterberging

Maatregel

Een amfitheater is te gebruiken als buitenlokaal, een plek voor voorstellingen en voor waterberging bij extreme regenbuien.

Lees meer

Beplanting voor biodiversiteit

Maatregel

Beplanting op een schoolplein zorgt voor een fijne atmosfeer, seizoenbeleving, kleur, geur en smaak.

Lees meer

Gootjes en waterlopen maken water beleefbaar

Maatregel

Een waterloop gemaakt van verschillende open goten geeft urenlang speelplezier.

Lees meer

Hoogteverschillen en verdiepte delen voor tijdelijke waterberging

Maatregel

Een schoolplein met hoogteverschillen creëert verschillende speelzones zeker als de hoogteverschillen gecombineerd worden met speelaanleidingen.

Lees meer

Natuurlijke schaduw van bomen

Maatregel

Bomen op een schoolplein zorgen in de zomer voor aangename verkoeling door schaduw op de speelplekken.

Lees meer

Speelaanleidingen zoals klimboom, stapstenen, touwbrug, e.d.

Maatregel

Bewegen is goed voor de ontwikkeling van een kind. Juist de afwisseling tussen de schoolse activiteiten en fysiek actief bezig zijn vormen een mooie a...

Lees meer

Wadi om tijdelijk water te bergen

Maatregel

Een wadi is een met grind en zand gevulde greppel of sloot, die water zowel kan vasthouden als kan infiltreren.

Lees meer

Waterdoorlatende (half)verharding

Maatregel

Veel van de verharding op een schoolplein kan vervangen worden door regenwater doorlatende verharding.

Lees meer

Waterpomp

Maatregel

Een waterpomp in combinatie met een waterloop geeft veel speelplezier.

Lees meer

Zitranden

Maatregel

Zitranden op een schoolplein kunnen verschillende functies vervullen. Ze kunnen als plek op het schoolplein dienen waar docenten, ouders en kinderen k...

Lees meer
Alle maatregelen

Subsidies en kosten

  • Het budget voor het ontwerp en aanleg was ca. 40.000,- euro
  • De gemeente Rotterdam heeft subsidie gegeven voor het schoolplein van 49.000,- euro dit is inclusief 10.000,- euro voor beheer, onderhoud en activiteiten op het plein.
‹  Alle projecten