Mareland,Leiden

Het Idee

De ouders van de Vrije School Mareland wilden graag een groener en uitdagender schoolplein passend bij de visie van de school. In drie fasen is het hele schoolplein getransformeerd in een groene oase waar naar hartenlust met elkaar gespeeld en gebouwd kan worden.

Rond 15 jaar geleden, in 2010, werd ‘Maregroen’ opgericht, een samenwerking van school en ouders om het schoolplein te vergroenen. Her groene schoolplein van de Mareland school ontstond geleidelijk door de inzet van ouders en school. De inrichting van het schoolplein veranderde in de loop der jaren. Door een uitbreiding van de school met twee ‘tijdelijke’ klaslokalen werd het schoolplein kleiner. Dat werd als aanleiding genomen om het schoolplein helemaal te vergoenen.

Een groen schoolplein past bij de ideeën van de vrije school waarin de wisseling van de seizoenen en het contact met en leren van de natuur een grote rol spelen. Dat en dat uit veel onderzoeken blijkt dat dat groene schoolpleinen veel voordelen hebben voor de fysieke (motorisch, immunologisch) emotionele (ontspanning, zelfvertrouwen, communicatie, samenspel) en mentale ontwikkeling (taalvaardigheid, creativiteit, concentratie, leerprestaties) waren de redenen voor de grondige aanpak. Een natuurspeelplein biedt volop mogelijkheden om op een speelse wijze ervaringsgericht te leren en is daarom ook bij uitstek gericht om in het lespakket te integreren.

Maar uiteraard is een groen schoolplein ook voor de biodiversiteit en het klimaat van grote waarde in de stedelijke omgeving. Het blijft koeler op hete dagen en het regenwater kan in de grond zakken. Dat is ook de reden waarom de gemeente Leiden samen met de schoolbesturen in de Lokale Educatieve Agenda afgesproken heeft dat er meer pleinen vergroend moeten worden.

De voorbereiding

In 2010 werden door de werkgroep Maregroen bij de ouders en in de buurt ideeën opgehaald wat op het schoolplein zou moeten komen en is er gestart met vergroenen. Het plein is in de loop der jaren steeds weer veranderd en aangepast.

Het ontwerp

Het schoolplein is ontworpen door Bureau RIS. Naast waterpomp, keien, pizzaoven en veel groen in de vorm van bomen en struiken hebben ook kippen een plek gekregen op het plein. Bekijk de ontwerptekening van het schoolplein

Water en groen

De waterpomp, de keien en de zandplek zijn een groot succes. Ook de regentonnen worden intensief gebruikt en zijn snel leeg omdat het watergeven een geliefde activiteit is van de kinderen.

Hitte

Een groot aandeel van het plein is begroeid met grote bomen en heesters. De grote bomen geven voldoende schaduw op het plein.

Speelaanleidingen

Op het schoolplein zijn verhogingen, zitranden, een klauterberg met keien, een klim- en klautertoestel en een wilgentunnel te vinden. Er is een heuvel met een waterpomp; het water stroomt naar een zand- en waterspeelplek. Er is ruimte voor buitenlessen en er is een tribune en een klimboom. Er is een speciaal gedeelte met een peutertuin met een speelhut. Er zijn moestuinbakken en er is een kippenhok.

Voordelen

In de zomer van 2024 heeft de gemeente Leiden alle schoolpleinen in Leiden geïnventariseerd en een rapportcijfer gegeven Het plein van de Marelandschool scoorde als een van de beste met een rapportcijfer van 8,5. Bij deze beoordeling werd gekeken naar de beplanting (struiken, bomen), de variatie in de ondergrond, hoogteverschillen, speelmogelijkheden, (regen)watergebruik en leefruimte voor dieren.

Het plein wordt regelmatig gebruikt voor de tekenlessen. Ook voor het verzamelen en vergelijken van blaadjes en het observeren van groeiprocessen horen bij het reguliere onderwijs.

Wel hebben ze geleerd dat de kleuters niet te dicht bij de ramen van klaslokalen van de grotere kinderen moeten spelen, dat leidt te veel af.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

Wie heeft het gerealiseerd?

Bureau RIS
Hovenier Van der Heijden

Aanleg en onderhoud

Het ontwerp is in fasen aangelegd, de eerste twee fasen door de ouders zelf en de derde fase door het hoveniersbedrijf Van der Heijden. Het zelf onderhouden van het schoolplein is een hele klus en wordt uitgevoerd door de leden van Maregroen: ouders, leerkrachten en kinderen. Er worden klusdagen georganiseerd en oproepen geplaatst voor nieuwe leden en mee-werkers in de nieuwsbrief van de school.

Er zijn leden van Maregroen die al vanaf het begin betrokken zijn en waarvan de kinderen inmiddels op de middelbare school zitten en die nog steeds meehelpen. De klusdagen zijn inspirerend, men werkt met elkaar en leert nieuwe mensen kennen en er wordt altijd pizza gebakken in de pizzaoven die ook op het schoolplein te vinden is. De echte klussers en diegenen met groene vingers kunnen zich uitleven maar er is ook werk voor de minder-handigen. Eén keer in de drie maanden worden klusdagen georganiseerd op een vrijdagmiddag of zaterdag.

Het hovenierbedrijf onderhoudt de bomen jaarlijks.

Het plein van de Marelandschool scoort nu als een van de beste van Leiden

Toegepaste maatregelen

1
2
3
4
5
6
7
8
9

Leefruimte bieden aan bijen en andere insecten

Maatregel

Een groenblauw schoolplein met voldoende schuilplaatsen en voedsel voor bijen en overige insecten draagt bij aan het voortbestaan van bijen en andere ...

Lees meer

Zitranden

Maatregel

Zitranden op een schoolplein kunnen verschillende functies vervullen. Ze kunnen als plek op het schoolplein dienen waar docenten, ouders en kinderen k...

Lees meer

Waterpomp

Maatregel

Een waterpomp in combinatie met een waterloop geeft veel speelplezier.

Lees meer

Speelaanleidingen zoals klimboom, stapstenen, touwbrug, e.d.

Maatregel

Bewegen is goed voor de ontwikkeling van een kind. Juist de afwisseling tussen de schoolse activiteiten en fysiek actief bezig zijn vormen een mooie a...

Lees meer

Regenton

Maatregel

Het is de meest eenvoudige manier om regenwater te benutten en het is voor de kinderen heel inzichtelijk te maken hoe dit werkt.

Lees meer

Moestuin en eetbare beplanting

Maatregel

Een moestuin is leuk, leerzaam en alles dat eruit kom is ook nog eens lekker!

Lees meer

Beplanting voor biodiversiteit

Maatregel

Beplanting op een schoolplein zorgt voor een fijne atmosfeer, seizoenbeleving, kleur, geur en smaak.

Lees meer

Natuurlijke schaduw van bomen

Maatregel

Bomen op een schoolplein zorgen in de zomer voor aangename verkoeling door schaduw op de speelplekken.

Lees meer

Amfitheater/ buitenlokaal en tijdelijke waterberging

Maatregel

Een amfitheater is te gebruiken als buitenlokaal, een plek voor voorstellingen en voor waterberging bij extreme regenbuien.

Lees meer
Alle maatregelen

Subsidies en kosten

  • Het vergroenen van het plein is gefinancierd door Fonds 1818 en met budget van de school zelf
  • In de drie fasen van de aanleg is ca. €150.000 besteed
  • De waterpomp en de zwerfkeien waren het kostbaarst, namelijk €60.000
  • Ieder jaar is er een bazaar die gemiddeld €5000 opbrengt die worden gebruikt voor het onderhoud
‹  Alle projecten